Spanje - Baskenland

Baskenland spreidt zich uit over twee landen, Frankrijk en Spanje. Kleine dalen tussen Bergen". Deze definitie van het Baskenland door Miguel de Unamuno is één van de beste. De schrijver voegde hier nog aan toe: "In het Baskische landschap lijkt alles binnen handbereik te liggen, is alles gemaakt op de maat van de mens die daar woont en het land bewerkt. Het is een huiselijk landschap met meer land dan lucht; het is net een nest".De Zee van Cantabrië en de Pyreneeën vormen de achtergrond van een landschap in allerlei schakeringen groen, steile kusten met ondiepe inhammen en bergkammen begroeid met beuken- en eikenbossen. De inwoners zijn eeuwenlang zeelieden, kleine boeren en herders geweest die een onbekende taal spraken die geen verwantschap vertoont met bekende talen, de oorsprong waarvan meer in legendes gezocht moet worden dan in de geschiedschrijving. Eén ding is echter zeker: het Baskische volk is de oudste en meest authentieke volksgroep van Spanje.

Er wordt verteld dat alles begon met ‘Sugaar', één van de mythologische Baskische personages, die een liefdesrelatie had met een mooie prinses die in Mundaka woonde. Uit deze verbintenis werd Juan Zuria geboren, de eerste heer van Bizkaia. In werkelijkheid beschouwen de Basken zich echter als nakomelingen van het land: de euskaldunak. Een volk dat zijn tradities heeft weten te behouden, dat geen overheersingen heeft gekend en dat een ‘etnisch eiland' vormde. Al in de 14de eeuw bereikten de Basken IJsland en Groenland en installeerden zij zich aan de kust van Terranova en Canada. Juan Sebastián Elcano, de eerste man die een reis rond de wereld maakte, kwam uit Getaria en uit Zumárraga kwam Legazpi, de veroveraar van de Filippijnen. Maar behalve zeelieden zijn er hier ook boeren.

De boerenhoeve is nog steeds het middelpunt van het Baskische plattelandsleven. De duidelijk kleinschalige landbouw is gebaseerd op een intensieve bewerking van het land, waardoor dit maximaal benut wordt. Een ander traditioneel Baskisch beroep is herder. Over het algemeen waren deze herders eigenaar van hun kuddes en als dat niet zo was emigreerden zij meestal. Talrijke herders zijn zo terecht gekomen in de Verenigde Staten en Canada. De belangrijke industrie waarom het Baskenland tegenwoordig bekend is dateert, tesamen met de handel, uit het begin van de 20ste eeuw. De eik is typisch hun boom. Eiken zijn nog ruimschoots te vinden in Álava, iets minder in Gipuzkoa, terwijl ze vrijwel geheel verdwenen zijn in Bizkaia, waar zich de beroemdste van alle eiken bevindt: die van Gernika. Deze plaats met zijn eik zijn het symbool geworden van de Baskische vrijheid.

A Coruna is een open en kosmopolitische stad in het noordwesten van Spanje, in de autonome regio Galicië. De stad, waar niemand een vreemdeling is, bezit een oude liberale traditie en een moderne geest in de urbane structuren en levensstijlen. Hier hebben de bewoners altijd geleefd in perfecte harmonie met hun omgeving. Typisch Spaans dus eigenlijk. De oude binnenstad vormt een intiem Romaanse eenheid, gevormd door de kerk van Santiago.

In de zeven natuurreservaten en beschermde vier biotopen die in Euskadi zijn gelegen is het mogelijk dicht bij de flora en fauna in haast pure staat te komen. Baskenland bezit ook een gebied dat tot Reservaat van de Biosfeer is uitgeroepen door de UNESCO. Groen, groen en nog eens groen. Als er iets is dat Euskadi karakteriseert is het het intense groen van haar vegetatie. Het vochtige klimaat en de groene heuvels zorgen voor schitterende bossen en velden die uitnodigen tot het vullen van de longen met deze frisse lucht. De afwisseling tussen middelhoge berggordels en met riviertjes doorkruiste valleien maakt van Euskadi een landschap vol met aantrekkelijke plekjes om te relaxen in de open lucht. Wie goed oplet kan de verschillende fasen van de natuur ontdekken, die ervoor zorgen dat een zelfde landschap er ieder jaar anders uitziet, door veranderende lichtval, het uitvallen van de bladeren of juist het in bloei staan. Gorbeia, Urkiola, Aizkorri en Aralar zijn namen van de belangrijkste bergketens. De Basken, tegelijkertijd de actiefste bezoekers, doorkruisen ze al fietsend of wandelend. Weer anderen genieten liever op een rustigere manier van het landschap vanaf een van de recreatiezones of laten zich doordringen van de geur van pas gemaaid gras in een van dorpjes of landhuizen die opdoemen tussen de vegetatie. De vochtige en bergachtige landschappen gaan langzaam over in droog en vlak gebied ten zuiden van Vitoria-Gasteiz. Dit is een ander Euskadi in meer okerachtige schakeringen, dat het overneemt van de duizend kleuren groen van het noorden. De ontwikkeling van de bebouwde gebieden gaat in Euskadi op in de reeds bestaande dorpskernen die zich met het verloop van de tijd zonder grote veranderingen gehandhaafd hebben. De intensieve veeteelt en landbouw hebben hun basis in de "caserios", oude landhuizen, die vandaag de dag deel uitmaken van het zogenaamde platteland toerisme.

Traditioneel en tegelijkertijd avantgardistisch. 
Baskenland is een land dat vasthoudt aan haar eeuwenoude tradities en trots op het feit dat zij de oudste taal van Europa, het "euskera" levendig houdt. Maar Euskadi leeft niet van het verleden maar kijkt ook naar de toekomst, zonder angst en met een innovatieve en zich steeds ontwikkelende geest. De vitaliteit van de baskische bedrijven, gepaard met de grote staatsprojecten met betrekking tot infrastructuur en voorzieningen, zorgen ervoor dat Euskadi in een vooraanstaande positie komt te staan in het nieuwe millennium. De innovatie van het baskische bedrijfsleven strekt zich uit tot het sociale, artistieke en culturele leven, en komt het best tot uiting in het Guggenheim Museum waarvan de vormen zich weerspiegelen in het kanaal van Bilbao en is reeds het meest bezochte punt van Euskadi. Het spectaculaire gebouw van titatium en glas, ontworpen door Frank O. Gehry is een wereldwijd referentiepunt voor degenen die de nieuwe tendensen volgen van de eigentijdse kunst en treedt eveneens op als trekpleister voor Bilbao en in grotere zin voor heel Euskadi. Het Guggenheim museum is geen op zichzelf staand geval. Het Kursaal­centrum, in Donostia (San Sebastián), of het paleis Euskalduna, ook in Bilbao, zijn nieuwe ruimtes die open staan voor de cultuur en de politiek activiteit, met een architectuur die opvalt in deze dynamische, meervoudige, onrustige en innovatieve maatschappij. Een avantgardistisch Euskadi.

Standbeelden in de open lucht, voetgangerspaden, socio­culturele voorzieningen en ruime groene zones maken de baskische hoofdsteden - in 't bijzonder Vitoria-Gasteiz en San Sebastián- tot ruimten waarin men gerieflijk kan wandelen en leven. Het zijn mensvriendelijke steden waarin men een zeer hoge kwaliteit van leven geniet.~ De baskische creativiteit komt het meest tot uiting in individuen die de genialiteit raken. De artiesten Eduardo ChilIida - wiens Windkam op een magische manier één is met de kustlijn van Donostia (San Sebastián) en Jorge Oteiza zijn de hoofdfiguren van het culturele debat van de laatste decaden.

Smaakvol en feestelijk
De aantrekkelijke schotels van de baskische keuken worden uitstekend aangevuld door het hoofdstuk drank, waarin de heerlijke rode Riojawijnen een belangrijke rol spelen. Andere dranken die opvallen zijn de "txakoli", een witte wijn met een eigen persoonlijkheid, en de cider, die in het seizoen direct van het vat wordt gedronken. De Basken weten van het leven te genieten en zich te vermaken, en dat doen ze middels hun voornaamste liefhebberijen: de gastronomie en de volksfeesten. Het van goed eten houden is een liefhebberij die iedereen deelt, vandaar dat het sociale leven van de Basken zich in en rond de keuken afspeelt. Bijeenkomsten met vrienden, familiefeesten of zakenlunches spelen zich vaak rond de tafel af. Ciderbarretjes, bars, restaurants of gastronomische verenigingen zijn getuige van de culinaire passie van de Basken. De traditionele keuken, gebaseerd op vis en vlees.De restauranthouders die de keuken tot een kunst hebben verheven. Het eten is heerlijk in Euskadi, en wie ervan proeft, wil altijd herhalen.

Een andere bron van vermaak vormen de volksfeesten, die de dagelijkse routine doorbreken op het ritme van eeuwenoude instrumenten, folkloristische dansen en dorpssporten. De volksfeesten van Euskadi hebben duizend verschillende gezichten. Ieder dorp handhaaft met trots de eigen variaties, vol met kleur en opvallendheden en die dankzij de deelneming van de bewoners zich ieder jaar herhalen maar steeds met de frisheid van iets nieuws. De straten zijn vol met tamboers, gemaskerde menigten met smaak naar vroeger, voorstellingen van historische wapens of dorpsvertegenwoordigingen. Dit hard werkende volkje, dat van zijn feesten weet te genieten, ontvangt haar gasten met open armen zodat deze zich één voelen met de menigte in dagen van een blije geest, vernieuwde tradities, onophoudelijke muziek en goed humeur. De passie voor cultuur en spektakel is een van de meest opvallende karaktertrekken van de Basken, waar feesten van hoog niveau worden gevierd zoals het Jazzfestival van Vitoria-Gasteiz, de opera van Bilbao of het Internationale Filmfestival en de Muziekfeesten van San Sebastián.