Onderweg langs wijnranken, Unstrut, Saale en Ilm

Thuringen Wald

 

De wijnroute Saale-Unstrut is de meest noordelijk gelegen Europese wijnroute en volgt over een afstand van 60 “aangeschoten” kilometers de beide rivieren Saale en Unstrut die als levensaders door het zuiden van Saksen-Anhalt stromen. In deze streek speelt de wijnbouw al meer dan 1000 jaar een heel bijzondere rol. Net als in de Toscane worden de druiven hier verwend met 1430 zonuren per jaar. Als oudste bewijs voor de wijnbouw geldt een oorkonde van Keizer Otto III uit het jaar 998. In de daaropvolgende eeuwen heeft de wijncultuur bloeiperioden gekend, maar ook enorme tegenslagen. Toch hebben de mensen ondanks alle moeilijkheden met vlijt en uithoudingsvermogen steeds aan de wijnbouw vastgehouden. Dit wijnbouwlandschap is een ensemble van terrassen, droogmuren, wijnberghuizen en wijnstokken van een bijzondere charme en schoonheid. Het lijkt alsof hier aan elke smaak gedacht, op elke voorkeur gelet is.

Aan de oevers van de Saale staan niet alleen trotse en indrukwekkende burchten, ook kastelen vertellen verhalen en drukken hun stempel op het landschapsbeeld. Langs de Saale en de Unstrut loopt ook een van de meest interessante fietsroutes. Hier kan men naar eigen voorkeur reizen, het tempo zelf bepalen, rust houden waar men wil en nieuw land ontdekken. Het fraaie schelpkalklandschap aan beide rivieren is bekend geworden door de wijn en door de orchideeën. Natuurvrienden moeten hier een bezoekje inlassen en de schoonheid van deze plant bij een orchideeënwandeling, eventueel met gids, van dichtbij beleven. Ook een gezellige rit met de janplezier langs de molenroute is een uitstekende keuze. In Memleben is de keizerpalts uit de Ottoonse tijd een bezoek waard. In het natuurpark Unstrut-Triasland ligt de oude stad Nebra, goed te herkennen aan de laat-romaanse burchtruïne en bekend vanwege haar zandsteengroeven.

Ook in de moderne tijd blijft de geschiedenis van Nebra en haar omgeving levendig door de sensationele vondst van de hemelschijf. Zij geldt als sleutelvondst voor de Europese oudheidkundige geschiedenis, de astronomie en de vroege godsdienstgeschiedenis. De vindplaats ligt aan de Mittelberg in het Ziegelrodaer Forst bij Wangen, waar ook vandaag nog steeds uitgravingen plaatsvinden. Belangstellende bezoekers kunnen hier onder deskundige leiding de geschiedenis van de hemelschijf van Nebra nader onderzoeken. Deze hemelschijf is, aldus wetenschappers, de oudste concrete voorstelling van het heelal en werd daar ongeveer 3.600 jaar geleden in een kuil begraven. Wijn, historie, architectuur en oude wijnbouwerstraditie vormen in de Jahn- en wijnstad Freyburg een harmonisch geheel. Tot ver buiten de grenzen van de deelstaat bekend is het grootste wijnfeest van Midden-Duitsland dat elk jaar in Freyburg wordt gehouden. De proclamatie van de wijnkoningin en een feestelijke optocht behoren tot de hoogtepunten.

Tonelen van de geschiedenis en cultuurhistorische bezienswaardigheden vindt u aan Saale en Unstrut bij elke stap. Overal vertellen de sagen, legenden en verhalen ook over de wijn. Cisterciënzermonniken vestigden zich in het jaar 1137 aan de noordzijde van de Saale in de buurt van Naumburg en richtten het klooster "St. Marien zur Pforte" op dat al snel uitgroeide tot een van de rijkste kloosters in het gebied van Oost-Thüringen. In Naumburg zelf beheerst de dom met zijn beroemde oprichtersfiguren het beeld van de stad. Grote persoonlijkheden zoals Nietzsche werden toen al aangetrokken door de voormalige Hanzestad waar vandaag elke middag orgelconcerten uit de stadskerk klinken. In Bad Kösen kan de bezoeker in het volksmuseum de Käthe-Kruse poppententoonstelling bekijken. Aan het einde van deze route wandelt men nog een beetje door de wijnbergen rondom Bad Sulza voordat men in een van de mooie wijnlokalen nog geniet van een glas Saale-Unstrut-wijn. Want de wijn smaakt nog altijd het beste op de plaats waar hij gerijpt is. En aan de huizen waar een boeket en een bezem hangen, wordt de wijn ook geschonken. De wijnroute Saale-Unstrut kan niet alle voor de wijnbouw interessante plaatsen in dit gebied omvatten. Daarom zijn ontdekkingstochten op de wijnbouweilanden een aanbeveling waard. Wie op deze verkenningstocht gaat, zal genieten van een reis door kleine wijnoases. Per auto, te voet, per boot of per fiets – dit wijnland is een bijzonder interessante streek voor alleman. Dit wijngebied is naar de rivieren Saale en Unstrut genoemd. In de smalle valleien daarvan liggen de wijngaarden in terrasvorm.

Dagschema :	8D/7N	USI-1
	9D/8N	USI-2
Aankomst :	Van April tot oktober
Aankomstdagen :	Donderdag, Vrijdag, Zaterdag en zondag
Dag 1 :	Aankomst in Bad langensalza. Installatie in het hotel
Dag 2 :	Een ritje in lusvorm van Bad langensalza naar Unstrut Bron.	Afstand : 49km
Dag 3 :	De rit gaat vandaag van Bad Langensalza naar Sömmerda .	Afstand : 40km
Dag 4:	Een tripje van Sömmerda naar Artern.	Afstand : 40km
Dag 5 :	Rondfietsen in de buurt Kylhauser.	Afstand : 55km
Dag 6 :	Fietsen doen wij vandaag van Artren naar Freyburg.	Afstand : 58km
Dag 7 :	Van Freyburg naar Weimar;	Afstand : 60km
Dag 8 :	Weer naar huis of .......van Weimar naar Erfurt	Afstand : 25km
Dag 9 :	Na het ontbijt, naar huis of ......

In een grote bocht stroomt de Saale om de oude bisschopsstad Naumburg en neemt daarna de kleine Unstrut op onderweg naar de Elbe. Langs de idyllische rivieroever ligt een uitgebreid net van fietsroutes. Een andere manier om Europa’s noordelijkste wijngebied te leren kennen is vanuit een kano, kajak of rubberboot.

De Unstrut is een rustige rivier, maar de Saale heeft soms een sterke stroming. Wie er bijvoorbeeld stroomafwaarts van Camburg naar Bad Kösen of Naumburg wil peddelen, moet wel wat ervaring hebben. Op de Unstrut is het traject tussen Artern en Schönburg bijzonder aantrekkelijk. Let alleen wel op de schuttijden van de sluizen om de boten niet over land te hoeven dragen. Watersporters kunnen ook rubberboten huren  of in een houten kano langs de oevers van Saale en Unstrut peddelen. De SV Nebra verzorgt kanotochten voor wie vroeg uit de veren komt en ook nachtelijke fakkeltochten. Saale-Unstrut Tours organiseert behalve kano- en kajaktochten ook wijnproeverijen in de wijngaarden en riddermaaltijden op een van de vele burchten. Bij meerdaagse trips kun je ovenachten in het wigwamdorp Kirchscheidungen.

Liquid Sound in de Toskana-Therme

Het natte element in combinatie met muziek heeft de Toskana-Therme in het kleine Bad Sulza razend populair gemaakt. Het bijzondere hier is de Liquid Sound. Luidsprekers onder water en wisselende belichting zorgen samen met het warme water voor een ontspannende badervaring. Met de oren onder water kun je elke vrijdagavond naar klassieke muziek luisteren. Ook bij volle maan zijn er onderwaterconcerten en is het bad zelfs tot 2 uur ’s nachts geopend.

Naturpark Saale-Unstrut

Blijf je liever droog, dan is het Naturpark Saale-Unstrut) met 1000 kilometer wandelpaden en 200 kilometer fietspaden een aanrader. Door het kerngedeelte bij de monding van de Unstrut voeren zowel de Saale-Weinwanderweg als de Weinstrasse Saale-Unstrut. Je kunt in het park geleide orchideeën- en wijngaardwandelingen maken, evenals excursies naar de vindplaats van de Himmelsscheibe van Nebra  Onderweg zie je wijngaarden, steile kalksteenrotsen, boomgaarden en burchten.

De officieuze hoofdstad met Rotkäppchen

In het Naturpark kun je je ook aanmelden voor een rondleiding door de hertogelijke wijngaard bij Freyburg. Dit is een demonstratiewijngaard, zodat bezoekers zich diepgaand over de wijnbouw in Saale-Unstrut kunnen informeren. Freyburg is de officieuze hoofdstad van Saale-Unstrut. Nog bekender dan de wijn is hier de sekt van het merk Rotkäppchen. Een attractie is de historische kelder met zijn indrukwekkende lichtkoepel en het monumentale, met de hand bewerkte Cuvéefass in de Domkeller. Rondleidingen dagelijks om 14 uur, in het weekend en op feestdagen ook om 11 uur. Aanmelding via +49 (0)34464-340.

Nietzsche in Naumburg

Bezienswaardige cultuurschatten als burchten, kastelen en kerken zijn er in Saale-Unstrut te over. Met name de Moritzburg, de Naumburger Dom en het cisterciënzer klooster Schulpforta zijn een bezoek waard. Hier gingen Klopstock, Nietzsche en Fichte naar school. De geschiedenis van de Kaiserpfalz van Memleben is direct met de wijnbouw verbonden. Kaiser Otto schonk het klooster Memleben rond het jaar 1000 landerijen. In de betreffende oorkonde worden ook wijngaarden vermeld. Wanneer het je hier heel goed bevalt, kun je een Weinpatenschaft aangaan (door wijnstokken te adopteren en regelmatig terug te keren. Je kunt je eigen druivenstokken met een banderol laten identificeren en in het najaar zelf de druiven plukken. Wanneer de wijn klaar is, krijg je je persoonlijke flessen toegestuurd.

Voor de kinderen

Een paradijs voor kinderen is Eckartsberga met zijn zomerrodelbaan, grote doolhof en burchten en kastelen in miniatuurformaat. In het zeer aanbevelenswaardige Erlebnistierpark Memleben kun je samen met een maathoud op een olifant rijden en je ’s morgen door een kameel laten wekken, vooropgesteld dat je overnacht in een van de circuswoonwagens op het terrein van het dierenpark.

Wijnfeesten

Het Freyburger Winzerfest vindt ieder jaar in het tweede weekend van september plaats. Hoogtepunt ervan is de verkiezing van de regionale wijnkoningin, waarvoor aansluitend feest gevierd voor in de hertogelijke wijngaard. Ook worden dan wijnen uit het hele gebied geproefd.

En verder

Van wijnbouw getuigt ook het Steinernes Bilderbuch, een goed ruim 150 meter lang beeldreliëf in de zogeheten Blütengrund tussen Naumburg en Grossjena, een van de mooiste landschappen van de streek. Het reliëf werd zo’n 200 jaar geleden uitgehouwen in het zandsteen en toont twaalf scènes uit de Bijbelse geschiedenis die betrekking hebben op wijnbouw. Weliswaar bevindt het zich op privéterrein, maar het is van een afstandje ook goed te zien.

Saale-Unstrut en omgeving

Onder het centrum van Zeitz bevinden zich 2 tot 300 gangen die tegenwoordig voor bezoekers toegankelijk zijn. De brikettenfabriek Herrmannschacht bij Zeitz is tegenwoordig een industrieel monument en biedt de bezoeker inzicht in het ontstaan en de verwerking van bruinkool. Op een schaal van 1:87 zijn in het ten noordwesten van Naumburg gelegen dorpje Wiehe op 12.000 vierkante meter het traject van de Oriënt Express en complete Thüringse spoorlandschappen nagebouwd. Modelbouwfreak Hans Jörg Stiegler heeft hier zijn kinderdroom vervuld .

 

Tussen Werra en Thüringer Becken ligt het Thüringer Wald – het groene hart van Duitsland en bezongen en beschreven door dichters en denkers. Ongeveer 2/3 van de circa 135 kilometer lange en tot 35 kilometer brede bergketen die met de “Großer Beerenberg“ een hoogte van 982 meter bereikt, is met smaragdgroene bossen bedekt. Om heel precies te zijn, gaat het hier om twee gebergten die voor het oog van de kijker ongemerkt in elkaar overgaan – in het westen het Thüringer Wald en in het oosten het Thüringer Schiefergebirge (leisteengebergte). Als een circa 20 kilometer brede, naar het zuidoosten neigende hoogvlakte loopt het tot aan het dal van de Weiße Elster bij Greiz. Zoals de naam al doet vermoeden, bestaat het Schiefergebirge grotendeels uit leisteen. In het “Obere Waldgebiet“ van het Thüringer Wald liggen romantische, rustige dorpjes in nog ongerepte natuur.

Inbegrepen :	Overnachtingen op basis van goede 3 en 4 sterren pensions of hotels
	Prijs op basis van twee personen per kamer;
	Kaartmateriaal
	Marco polo Reisgids
	Bagagetransport
	Service ter plaatse
	Toegangsticket voor de bron van Unstrut
	Toegangsticket voor Muhlhausen
	Toegangsticket voor Bad Langensalza -Thermaal bad
	Inkom in de Japanse Tuin
	Een toegangsticket voor het kruinenpad.
	Een Thuringer Braadworst

 

In het Truse-dal moet u beslist een bezoek brengen aan het dwergendorp en de waterval die in 1865 werd aangelegd en na twee kleinere cascades 50 meter in de diepte stort. Maar wat karakteristiek is voor het groene seizoen, geldt ook voor de winter. Een groot aantal bewegwijzerde wandel- en fietsroutes – en in de winter de mooiste bergpaden – nodigen u uit voor tochten naar de bezienswaardigheden, met en zonder ski’s. Het landschap van het Thüringer Wald wordt beheerst door de afwisseling van bloeiende bergweiden en interessante boslandschappen. Aan het begin van het romantische Schwarza-dal, hoog boven Bad Blankenburg, ligt de ruïne Greifenstein, ooit een van de grootste feodale burchten.

Eisenach met de Wartburg is door het werk van Martin Luther internationaal bekend. De boven de bossen van Thüringen uitrijzende burcht beleefde 900 jaar geschiedenis en cultuur. Martin Luther vond, in de tijd van 1521-22, een schuilplaats in de burcht en vertaalde hier het Nieuwe Testament van het Grieks naar het Duits. Eisenach, ingebed tussen de glooiende bergen van het Thüringer Wald, is de geboortestad van Johann Sebastian Bach. Hier ging Martin Luther naar school en was het tweede vaderland van dichter Franz Reuter. In de 13e eeuw gold de Wartburg als beroemdste plaats der muzen: hoogtepunten van wereldse cultuur in de Middeleeuwen was het wedstrijd- en raadselzingen van de minnezangers, bekend geworden als de “zangeroorlog”. De voormalige residentiestad Gotha met haar barokke kasteelcomplex, boeiende musea en goed behouden gebleven Ekhoftheater is tot ver buiten de grenzen van Thüringen een begrip. In Sonneberg werd al in de 17e eeuw begonnen met de vervaardiging van speelgoed. De collectie van het speelgoedmuseum omvat ongeveer 70.000 stukken.

Niet inbegrepen :	Traject : Weimar - Bad langensalza :	USI-1	Prijs programma :	549€
	Do, Vrij, Zat, Zon.		Toeslag single kamer :	140€
			Toeslag Half Pension :	150€
			Huur van de fiets - L fiets - Manueel - 7 of 21 gangen :	55€
			Huur van de fiets - E fiets - Electrisch	120€
			Reis - en annulatieverzekering

 

De grootste begaanbare kloof- en spletengrot van Duitsland met soms 50 meter hoge ravijnen en spleten in Meinigen is zeker een bezoek waard. Wist u dat kunstmatige ogen, de eerste oogprothese van glas, in 1835 in Lauscha werd gemaakt? Originelen zijn overal te vinden, maar bijna nergens zoveel als in het zuidelijke Thüringer Wald. Hier staat de wieg van de glazen kerstboomversiering, hier vindt men een groot aantal porseleinmanufacturen en hier is tot op de dag van vandaag de traditie van de Buckelapothekers (verkopers van homeopathische medicijnen) in ere gehouden. Ook de leisteenwinning en de vervaardiging van griffels hebben het karakter van deze streek bepaald. In het zuidelijke Thüringer Wald kunt u behalve de producten van de plaatselijke ambachten (glas, porselein, speelgoed) en naast de vruchten van het bos ook nog andere dingen verzamelen. Wat dacht u bijvoorbeeld van goud – zelf gevonden aan een van de goudwasplaatsen van de streek? Het biosfeerreservaat Vessertal behoort hier tot de landschappen van bijzondere schoonheid en oorspronkelijkheid. Ook de verschillende hoogveentypes van de streek zijn een vermelding waard. Of u nu de geheimen van de glasblazer wilt ontdekken, Goethes voetsporen wilt volgen of uw geluk wilt wagen bij het goud zoeken, of u wilt wandelen, fietsen of op excursie wilt gaan naar burchten, kastelen, kerken, kemenades of historische plaatsen – overal waar iets te doen en te zien valt, onderbreekt u de reis.

Niet inbegrepen :	Traject Erfurt - Bad Langensalza	USI-2	Prijs programma :	609€
	Vrij, Zat, Zon, Maand		Toeslag single kamer :	160€
			Toeslag Half Pension :	170€
			Huur van de fiets - L fiets - Manueel - 7 of 21 gangen :	55€
			Huur van de fiets - E fiets - Electrisch - 8 gangen :	120€
			Reis - en annulatieverzekering

Wijn & Keuken

 

Goed eten (en misschien ook goed koken) brengt een zekere kennis van wijnen met zich mee. Niet alleen wordt de smaak van veel gerechten verfijnd door het toevoegen van wijn, een passende wijn completeert de maaltijd en levert aanvullende smaakbelevenissen, iets wat een glas water niet biedt. Hij bevordert, mits met mate genomen, de gezondheid en de geestrijke communicatie. Daarbij helpt wijn ook een ietwat overvloedige maaltijd gemakkelijker te verteren. Welke wijnen passen nu ideaal bij welke spijzen? Daarvoor bestaan maar weinig eenduidige, en des te meer tegenstrijdige, aanbevelingen. Vaak heeft men een schat aan ervaringen nodig om blind de juiste wijn uit de kelder te halen. Bij het uitzoeken van de wijn houdt men in het bijzonder rekening met de leeftijd, de oorsprong, de wijnstoksoort en het alcoholgehalte van de wijn. De wijn en de spijzen moeten bij elkaar passen, ze zijn beide van gelijkwaardige betekenis. Er wordt gezocht naar harmonie en zelden naar een kontrast tussen spijs en wijn. Beiden zouden tot dezelfde richting moeten toebehoren.

Omdat er zeer verschillende gerechten op tafel komen, krijgen ook de meest uiteenlopende wijnen hier een plaats. De jonge witte wijn, de rijpe Spätlese, de ongecompliceerde rosé, de fruitige rode wijn, de edel gerijpte Auslese en de met hout benadrukte rode wijn. Al deze wijnen laten zich in een perfect geënsceneerd menu passen. En hoe verschillend ze ook zijn, alle wijnen overtuigen zich op de juiste plaats.

 

Wijn &  natuur

Hier ligt op de 51e breedtegraad het noordelijkste wijnbouwgebied van Duitsland. Toch geeft de natuur de streek een uitgebreid groeiseizoen. De uitgebalanceerde mix van zon en koelte zorgt voor fijne, frisse wijnen. Aangezien winterkoude en nachtvorst in het late voorjaar op de loer liggen, is wijnbouw alleen mogelijk op goed beschutte plaatsen. De hellingen met wijngaarden liggen overwegend op het zuiden.  In de riviervalleien zorgen warmte-eilanden voor een bijzonder mild microklimaat. Bovendien hoort de streek met slechts 500 mm neerslag tot de droogste wijngebieden van Duitsland. De zon schijnt er zo’n 1600 uur per jaar, de gemiddelde opbrengst bedraagt er slechts 50 hl/ha.  Er zijn hier oorspronkelijke landschappen te vinden: steile terrassen, eeuwenoude droge muurtjes en wijngaardhuisjes, afgewisseld met boomgaarden en uiterwaarden. Hoog daarboven verheffen zich machtige burchten. Cultuur, geschiedenis, natuur, romantiek en wijn zijn hier op heel vanzelfsprekende manier met elkaar verenigd. De druivenstokken geven het rivierlandschap zijn onmiskenbaar eigen karakter, al ruim 1000 jaar lang. De eerste vermelding van wijnbouw aan Saale en Unstrut in een oorkonde dateert uit 998. Langs de Weinstrasse Saale-Unstrut verlopen zowel de Strasse der Romantik als de Himmelswege. Burchten en kastelen als Neuenburg of Rudelsburg, belangrijke bouwwerken als de Naumburger Dom en mystieke plaatsen als de vindplaats van de Himmelsscheibe van Nebra getuigen van de rijke culturele geschiedenis van het gebied. De ongekroonde wijnhoofdstad is Freyburg aan de Unstrut. Jaarlijks vindt hier in het tweede weekend van september het grootste regionale wijnfeest plaats.

Het zeer uitgestrekte net van fiets-, wandel- en vaarroutes maakt de verkenning van het gebied en zijn wijnen, Strausswirtschaften en Gutsschänken tot een groot plezier. Verweg het grootste deel van het wijngebied valt binnen het natuurpark Saale-Unstrut Triasland. Kenmerkend voor het gebied zijn droge wijnen met een fijne fruitigheid en tintelende frisheid. Met ongeveer 650 hectare hoort het bij de kleinere Duitse wijngebieden. Het grootste deel van de wijngaarden ligt in het zuiden van Sachsen-Anhalt, een paar hectare in Thüringen en Brandenburg.

Maar liefst dertig druivenrassen zijn hier te proeven en te vergelijken. De belangrijkste druif is de Müller-Thurgau die hier dankzij de geringe opbrengst opmerkelijk fijne wijnen produceert. De grote trots van de boeren aan Saale en Unstrut is hun Weissburgunder, terwijl ook Silvaner en Riesling tot de regionale klassiekers horen. Een kwart van de aanplant bestaat uit blauwe druiven, vooral Portugieser, Dornfelder, Spätburgunder en Zweigelt. Het zijn rariteiten die in de regel snel uitverkocht zijn.  Wat normaal aangeduid wordt met het begrip Thüringer Wald is het aaneengesloten gebied van het Natuurpark Thüringer Wald, het Natuurpark Schiefergebirge-Obere Saale en het UNESCO Biosferen Reservaat Vessertal tezamen. In totaal 305.200 ha een gebied groter dan de provincie Overijssel. Het is het grootste samenhangende aaneengesloten natuurgebied in Duitsland. Niet voor niets heet Thüringen dan ook Het Groene Hart van Duitsland.

De Thüringer Wald is een bergketen die de zuidgrens vormt van de Duitse deelstaat Thüringen. Het was tevens de grens van de voormalige DDR. Deze bergketen begint bij Eisenach en loopt in zuid-oostelijke richting tot vlak bij de Tsjechische grens. De noordzijde van het Thüringer Wald gebergte is steiler en veel dichter bebost dan aan de zuidzijde. De bossen die ook de kam van het woud tooien worden naar het zuiden toe opener. Het landschap is daar meer glooiend en afwisselender. De zuidzijde biedt zonnige bergweiden en adembenemende vergezichten richting Frankenland in Beieren en naar de Thüringer Rhön. Deze zuidkant is daarmee een waar eldorado voor wandelaars, fietsers en langlaufers.